Category Archives: Nauka, kultura i sport

DLA ZILUSTROWANIA

Dla zilustrowa­nia owej tezy przytoczymy obszerny fragment sympto-‚ matycznego pod tym względem przemówienia Jordana do wyborców w 1900 r., w którym duży ładunek soli­daryzmu klasowego, solidarystyczńie rozumiany patrio­tyzm, wpływ organicystycznych .teorii na koncepcję polityczną (Darwin, \.Spencer) oraz akcenty antydemo­kratyczne i

W MIŁOŚCI TEJ

W miłości tej jest odczucie potrzeb ludu wiej-, skiego, który aby jak najrychlej stal się zdrowym fun­damentem bytu narodowego: w niej gorąca chęć ulże­nia, w ciężkiej walce życia tym, których majątkiem tylko zdrowe ręce, jeżeli serca mają polskie; w niej

CHĘĆ POMAGANIA

Z niej też wypływa u mnie chęć, poma­gania możnemu, aby się na swym stano­wisku utrzymał, temu co ma mniej po­maganie w s zelkimi godziwymi środka­mi, by się do niego jak najszybciej zbli­żył/tym zaś co nie mają n i c p

KONSERWATYWNA UTOPIA

Nie -ściągając nikogo z wyżyny, na którejstanął,. ułatwiać na­leży najniższemu, by do niej.mógł dojść.’ Do takiej demokratyzacji społeczeństwa przyczynię się chętnie; równouprawnienie, oświata i nauka, wolność zarobkowania i ułatwienie zarobkowania prowadzą do niej na pewno a bez niczyjej krzywdy”;{podkr. w

LICZNE INICJATYWY

Dla niej podejmował on liczne inicjatywy filantropijno-reformatorskie, do, których jako najgłośniejsza musi być zaliczona propozycja bu­dowy parku, której realizaoji poświęcił Jordan tak wiele wysiłków i nakładów,finansowych. Dla niej bo­lał on nad rozprzężeniem ugrupowań w sejmie gali­cyjskim i zabiegał o zbliżenie

ROZBUDZENIE ZAINTERESOWANIA

Bowiem już w 1880 r. proces Waryńskiego rozbudził zainteresowa­nie ideami socjalistycznymi wśród różnych warstw spo­łecznych Galicji, głównie dzięki’ „reklamie” zrobionej soojalistom warszawskim przez konserwatywny „Czas”. Po procesie, jako przejaw zaniepokojenia zjawiskiem, pojawiło się kilka broszur antysocjalistycznych, w któ* ‚ rych

BARDZIEJ POWIERZCHOWNIE

O   ile bardziej powierzchownie interpretowali ten problem galicyjscy-przeciwnicy socjalizmu, którzy upa­trywali w nim .„wroga duszy polskiej” i hołdowanie tak ‚ obcemu naszym tradycjom kosmopolityzmowi. Sądzili oni, że socjalizm jest objawem niezdrowych instynk- ‚ tów, psychopatii i w ogóle zachwianego

GŁÓWNA SIŁA

W Galicji —- są­dzono — szczęśliwym zbiegiem okoliczności wykształ­ciły się tylko dwa stany: ziemiaństwo i chłopstwo. Ro– botników. nie ma prawie wcale, a w miaśtach główną  siłę społeczną stanowi inteligencja, mieszczaństwo i rzemieślnicy .Mimo tego rodzaju prognoz w Galicji działały,

KWESTIONOWANIE ZGODNOŚCI

Socjalizm ~ zdaniem Jordana — byłby dla społe­czeństwa nieszczęściem, klęską. Gdyby socjalistom chodziło jedynie o poprawę egzystencji warstw, upo­śledzonych, to ich wysiłki w tym kierunku należałoby powitać ze zrozumieniem i zadowoleniem; Ale wszak występują oni z żądaniami zniesienia prywatnej włas-

SZCZEGÓŁOWY PROGRAM

„Więc jako obywa­telowi tej ziemi — mówił •— Polakowi i katolikowi, niech mi wolno będzie wypowiedzieć zdanie moje, jak u nas szerzeniu się anarchizmu socjalnego zapobiegać należy” . Socjalizm— zdaniem Jordana — wyrasta­jąc ha różnej glebie, musi być zwalczany różnymi

KREWIENIE DUCHA RELIGIJNOŚCI

Krzewienie ducha religijności oraz podnoszenie poziomu moralności społecznej i indywidualnej w myśl wskazań Ewangelii.Tak więc, ogólnie rzecz biorąc, ideałom socjalistycz­nym przeciwstawiał Jordan tradycyjne ideały patrio­tyczno-religijne. Możliwości naprawy stosunków  spo łecznych doszukiwał się w krzewieniu zasad religii i moralności katolickiej, w

ZDANIEM TOWARZYSTWA

Zadaniem Towarzystwa było szerzenie idei budownictwa mieszkaniowego dla robot­ników, zarówno wśród sfer zamożnych, jak i wśród samych robotników oraz praktyczna realizacja tej idei, którą Towarzystwo podjęło, zresztą bez większego po­wodzenia.Głosząc patriotyczno-katolickie ideały naprawy spo­łecznej, zmierzającej do moralnego udoskonalenia spo­łeczeństwa oraz stopniowego

SZCZĘŚCIE NA ZIEMI

Bo­wiem szczęście na ziemi nigdy nie jest pełne: tkwi ono w spełnieniu obowiązku i miłości wobec Boga a to jest ” . dostępne wszystkim.-Słowem, jeżeli ludzie zrozumieją wyższy sens przyka­zania o miłości Boga i bliźniego i wprowadzą’go w ży­cie,  stosunki

ROZCIĄGNIĘTA ZASADA

Zasadę tę rozciąg­nął Jordan także na zjawiska społeczne, gdzie — jak . sądził — jedne jednostki, grupy i’narody giną, gdyż okazały się słabsze w rywalizacji z innymi jednostkami, grupami i narodami. Wychodząc z tego założenia, sy­tuację Polski i Polaków definiował